Windows Vista có bản quyền - có gì hay ?

[ValkyrieLenneth]

Trong điều kiện Việt Nam hiện nay, có lẽ cứ 100 người sử dụng Windows Vista thì phải tới 95-96 người là sử dụng phiên bản sao chép trộm. Ngay cả khi bạn mua đĩa ở ngoài cửa hàng thì chẳng có gì đảm bảo nó là bản Windows “xịn” cả. Bởi lẽ chỉ với 8.000 VNĐ cho mỗi bản Windows Vista Ultimate, có lẽ Microsoft sẽ phá sản sớm bởi chi phí để sản xuất ra hệ điều hành mới nhất này không hề nhỏ. Câu hỏi đặt ra ở đây là, tại sao bạn lại cần tới phiên bản chính hãng giá hàng trăm USD trong khi chỉ với chưa tới 1 USD, bạn đã sở hữu bản Windows Vista mạnh mẽ nhất – Ultimate ?. Bài viết này sẽ phần nào giúp làm sáng tỏ vấn đề này.

[ValkyrieLenneth]

I. Thế nào là Windows Vista có bản quyền:
- Hiện tại Microsoft Việt Nam cung cấp phiên bản Windows Vista dưới 4 hình thức chính gồm có dạng OEM (thường bán kèm với máy tính nguyên bộ hoặc phân phối lẻ qua các nhà sản xuất thứ ba), mua lẻ trong một sản phẩm đóng hộp riêng (Retail), mua bản tải xuống (Download) và cấp phép số lượng lớn (Volume Licensing). Tuy nhiên dù mua dưới hình thức nào, bạn cũng phải được cung cấp một nhãn COA (Nhãn Chứng nhận Xác thực - Certificate of Authenticity) là nhãn giúp bạn nhận dạng phần mềm chính hãng Microsoft. Nhãn này bao gồm các đặc tính chống làm hàng giả cao cấp giúp bạn kiểm chứng sự xác thực của phần mềm bạn có được. Các nhãn COA có thể chứa mã vạch dùng cho mục đích giám sát sản phẩm.
- Một số dạng nhãn COA thông dụng bạn có thể thấy trong hình bên.
- Để tìm hiểu các đặc điểm cụ thể có trên một sản phẩm Windows Vista chính hãng, bạn có thể truy cập vào website:
http://www.microsoft.com/resources/howtotell/content.aspx?displaylang=vi&pg=faq để xem thêm thông tin.
- Trong trường hợp bạn không có nhãn COA nhiều khả năng bạn đang sở hữu phiên bản Windows bị bẻ khóa, đôi khi cũng có thể do vô tình mà nhiều người dùng vi phạm bản quyền sử dụng ví dụ như: một khách hàng mua một bản Windows và cài đặt vào máy tính. Sau đó, khách hàng này cho hàng xóm mượn đĩa cài đặt và người hàng xóm này cài đĩa này lên một máy tính khác. Lần cài đặt thứ hai là không hợp lệ và sẽ bị tính năng MPA ngăn chặn sử dụng trái phép. MPA - Kích Hoạt Sản Phẩm Microsoft là một công nghệ chống sao chép trái phép được thiết kế để giúp kiểm tra xem sản phẩm có hợp lệ hay không. MPA là một thuật ngữ chung cho công nghệ như là Kích Hoạt Sản Phẩm Windows (WPA) trong Microsoft Windows và Thuật Sĩ Kích Hoạt Office (OAW) trong Microsoft Office. MPA được thiết kế để ngăn chặn hình thức sử dụng phần mềm dưới dạng sao chép vô tình. Sao chép vô tình là chia sẻ chỉ một giấy phép sử dụng sản phẩm cho nhiều cài đặt, nhưng chưa được cấp phép.
- Trong một số trường hợp, có thể tất cả các thành phần là chính hãng, nhưng chúng không được sản xuất để bán cùng nhau, như vậy toàn bộ sản phẩm sẽ trở thành phần mềm sao chép bất hợp pháp. Ví dụ như đĩa CD mẫu với nhãn “Not For Resale” trên đó, tên của công ty không phải là công ty bạn mua phần mềm hoặc từ viết tắt OEM, nếu bạn không mua phần mềm đã cài sẵn trên máy tính, trên COA thì dù cho các đĩa CD đó là chính hãng, nhưng không được sử dụng cho mục đích bán lại chưa kể lại được kết hợp với các COA và EULA (End-User License Agreement) từ những nguồn bất hợp pháp.
Vì thế, nếu bản Windows bạn đang sử dụng không có nhãn COA hoặc nhãn COA không tương thích với phần mềm đi kèm mà vẫn có vẻ hoạt động bình thường, thì bạn nên xem xét lại.

[ValkyrieLenneth]

Trong hội nghị đối tác 2007 tại Denver vào 10/7 vừa qua, Mike Sievert – phó chủ tịch đoàn thể của Microsoft cho biết trong tình hình như hiện nay, việc mỗi năm sẽ có tới 60 triệu máy tính sử dụng phiên bản Windows bẻ khóa là điều có nhiều khả năng sẽ xảy ra và cho biết Windows Vista được thiết kế tập trung chính cho việc chống sao chép bất hợp pháp. Dù vậy, nếu cả 60 triệu máy tính kia cùng sử dụng Windows Vista sẽ là điều tồi tệ nhất đối với người khổng lồ phần mềm này.

[ValkyrieLenneth]

II. Windows Vista có bản quyền – lợi ích…
Trước tiên, chúng ta sẽ nhìn từ góc độ thương mại. Một sản phẩm Windows Vista sau khi được mua một cách chính thức từ Microsoft sẽ được hưởng nhiều chế độ hậu mãi rất có giá trị. Lấy ví dụ khi bạn đang đọc bài viết này, Microsoft Việt Nam sẽ hỗ trợ giảm giá 20% khi bạn mua ổ Maxtor One Touch III với Windows Vista Starter hoặc Home Basic, nếu mua bản Home Premium, bạn sẽ được giảm giá 720.000 VNĐ cho kì thi MS Office Specialist hoặc giảm giá 25% khi mua MS Press Book. Khi mua bản Vista Business, bạn sẽ có thêm máy nghe nhạc MP3 Toshiba Pala-chan 1GB, còn với Vista Ultimate thì ngoài ba phần quà trên, bạn còn được tặng một ba lô Linksys giá hơn 800.000 VNĐ. Hơn thế nữa, trong quá trình sử dụng, bạn sẽ được hỗ trợ kĩ thuật miễn phí qua email, điện thoại và cả trực tiếp trong một số trường hợp. Đó là chưa kể các chính sách nâng cấp rất hữu ích từ chính Microsoft. Đơn cử như trường hợp với Windows XP trước đây, khi các bản vá SP1 và SP2 phát hành, những người dùng hệ điều hành có bản quyền và mua chính hãng sẽ nhận được đĩa cài đặt sớm nhất và hoàn toàn miễn phí. Các bản cập nhật vá lỗi, cải thiện hiệu năng và bổ sung tính năng mới sẽ được hệ điều hành tự động cài đặt ngay khi có thể để đảm bảo cho người dùng một hệ thống ổn định và trong sạch nhờ các khóa bản quyền trong bản Windows Vista hợp pháp hoàn toàn “mở” được các khóa chặn tự động trên các máy chủ thông tin của Microsoft mà không yêu cầu bất cứ trình tự thực hiện phức tạp nào.
Chi tiết cuối khiến cho nhiều người dùng sẽ hứng thú hơn với việc mua bản quyền Windows đó chính là các chương trình hỗ trợ nâng cấp hệ điều hành của Microsoft. Nếu đang sở hữu phiên bản Windows trước đó, bạn sẽ được giảm giá đáng kể khi mua bản mới phát hành.

[ValkyrieLenneth]

III - …và độ an toàn:
Ở góc độ kĩ thuật, một phiên bản Windows Vista nói riêng và các bản nói chung đều mang theo nhiều nguy cơ tiềm ẩn chủ yếu xuất phát từ quá trình bẻ khóa của hacker/cracker. Do hệ điều hành đã qua tay một người lạ “xào nấu” lại nên chẳng có gì đảm bảo kẻ đó không nhúng những đoạn mã phá hoại (Malicious Code) hoặc một vài gián điệp (spyware/trojan) vào đó để thu thập thông tin từ những người dùng thiếu cảnh giác. Do những đối tượng xấu này được tích hợp sẵn trong Windows Vista từ khi cài đặt nên đôi khi các ứng dụng diệt virus/spyware không thể phát hiện được. Kế đó, bạn nên biết rằng một phiên bản Windows trước khi được tung ra thị trường phải vốn đã trải qua vô vàn các cuộc thử nghiệm kiểm tra về độ ổn định trong phòng thí nghiệm của Microsoft. Việc bẻ khóa đã loại bỏ hoặc thay đổi nhiều thành phần trong khối tổng thể đồng nhất của Windows, đặc biệt là khi cấu trúc đó phức tạp như Windows Vista và hệ quả tất yếu sẽ là những lỗi không mong muốn phát sinh. Lấy một ví dụ nhỏ như nếu bạn dùng phiên bản crack rất thông dụng hiện nay của nhóm cracker Paradox và dùng mainboard chipset nVIDIA nForce, sau khi cài driver đầy đủ sẽ bị ngay màn hình xanh BOSD hoặc ngay cả với hệ thống qua được quy trình này, chỉ cần cài Klite Codec Pack để xem các loại phim trên máy tính là bị lỗi “COM Surrogate has stopped working” rất khó chịu mỗi khi mở một thư mục có nhiều phim. Những lỗi này hoàn toàn không bị trên hệ thống sử dụng Windows Vista có bản quyền. Chính vì vậy để sử dụng được Windows Vista bản trái phép bất kể Home, Business hay Ultimate, người dùng sẽ phải đương đầu với rất nhiều trục trặc trong tình trạng hoàn toàn không có sự hỗ trợ kĩ thuật từ nhà sản xuất.

[ValkyrieLenneth]

Đối với doanh nghiệp, Windows chính hãng có thể cung cấp các lợi ích sau:
+ Cho phép bảo vệ và quản lý các mã khóa riêng cho từng khách hàng thông qua các công cụ và dịch vụ quản lý tiên tiến mới.
+ Dễ dàng quản lý tài sản/cấp phép phần mềm bằng lưu trữ cấp phép tin cậy và các API công cộng.
+ Giảm rủi ro do sử dụng phần mềm bị phá rối trong môi trường được quản lý.
+ Nâng cao việc kiểm soát quản lý đối với các tài sản IT của công ty để tuân thủ tốt hơn

[ValkyrieLenneth]

- Trong tình hình cơ chế WPA ngày càng được hoàn thiện hóa sẽ cho phép khả năng kiểm soát bản quyền tốt hơn. Một khi hệ điều hành bị phát hiện là không hợp pháp, sẽ có nhiều tính năng bị vô hiệu hóa, đầu tiên là Vista Aero, ReadyBoost… rồi lần lượt sẽ tới Windows bị khóa hẳn và chỉ có thể mở khi có mã khóa phù hợp từ Microsoft.
Một chi tiết nữa làm đau đầu nhiều người dùng các bản Windows Vista trái phép chính là việc cập nhật các bản vá lỗi, nếu như với bản Windows “xịn”, việc cập nhật chỉ đơn giản là nhấn chuột vài lần và ngồi chờ thì người dùng bản dỏm thường phải mất công thực hiện vô vàn các thao tác đánh lừa hệ thống bảo vệ WPA. Hơn thế nữa, những bản vá đặc biệt quan trọng và nhiều tiện ích hữu dụng khác ví dụ như cập nhật trình duyệt, Windows Media Player hay directX đều yêu cầu kiểm tra gắt gao xem hệ điều hành có phải Genuine Windows (Windows nguyên bản) hay không trước khi cho phép tải xuống. Hệ thống WPA (Windows Product Activation) thực sự là một tác nhân gây nhiều rắc rối cho những người dùng có “máu liều”, bởi đôi khi chỉ một tác động nhỏ từ phần mềm có thể hủy bỏ ngay trạng thái “đã kích hoạt” (Activated) của Windows Vista, lấy ví dụ những bản Vista Ultimate được “chụp” ra từ hệ thống Dell hay Sony với BIOS giả lập nhằm đánh lừa WPA, khi dùng công cụ quản lý khởi động Vista Boot Pro sẽ ngay lập tức bị hỏng ngay.

[ValkyrieLenneth]

- Có thể thấy rõ ràng rằng: việc sử dụng một phiên bản Windows bất hợp pháp chứa đựng quá nhiều rủi ro không cần thiết. Nếu như bạn chỉ là một người dùng gia đình, một tay chơi, việc nghịch ngợm một hệ điều hành bị bẻ khóa và can thiệp không còn nguyên vẹn sẽ không ảnh hưởng gì nhiều ngoại trừ vấn đề bạn sử dụng trái phép nó. Tuy nhiên nếu là một công ty, doanh nghiệp thì bất cứ rủi ro nhỏ nào xảy ra với máy tính đều có thể dẫn tới những hậu quả tồi tệ. Hơn thế nữa, Việt Nam mới gia nhập WTO, vấn nạn bản quyền đang được xử lý mạnh tay, việc “kết thân” với những phiên bản lậu sẽ không chỉ đặt bạn vào hiểm họa, xóa bỏ các đặc quyền lẽ ra bạn có thể được hưởng khi sử dụng Microsoft Windows mà còn tiềm tàng nguy cơ bị pháp luật hỏi thăm. Nhìn chung, mặc dù giá bán lẻ của Windows Vista còn khá cao nhưng việc sử dụng Windows hợp pháp sẽ là xu thế của tương lai. Trong điều kiện hiện tại, có rất nhiều cách để mua bản quyền hệ điều hành mới nhất này của Microsoft với giá “phải chăng”, tại sao bạn không thử một lần để cảm nhận hết sự thỏa mãn và yên tâm nhỉ ?

Nguyễn Thúc Hoàng Linh

Email: nguyenthuchoanglinh@gmail.com

www.xtremevn.com (http://www.xtremevn.com)

[VladeK]

Mình hoàn toàn đông ý với ý kiến của bro về các lợi ích của việc xài phần mềm có bản quyền đem lại . Cá nhân mình là một sinh viên IT , mình rất hiểu sức lao động mà mỗi cá nhân trong 1 tập thể phải bỏ ra để hoàn thành một sản phẩm có chất lượng , đặc biệt là một phần mêm - nhưng không đơn giản chỉ là một phần mềm như OS .
Người Việt Nam mình nói chung , cộng đồng sử dụng computer nói riêng theo mình thì không phải không nhận ra những lợi ích như vậy đâu bro . Cái khó ở đây là liệu có hợp lý không khi mà giá thành của phần mềm đó trong nhiều trường hợp lại bằng hoặc cao hơn cả một bộ máy tính thông thường ?
Thôi thì đành cắn răng mà chấp nhận những trục trặc có thể xảy ra cho máy khi xài phần mềm lậu , ráng học tập và cày cấy trên những sản phẩm không tốt ấy đê đến khi có điều kiện sẽ chẳng bao giờ phải loay hoay với mớ sản phẩm bị đánh cắp ấy nữa và biết đâu được đến lúc ấy ta lại được dùng sản phẩm Freewares made in VietNam , For VietNameses !!

[bonqt]

Bỏ ra mấy triệu đòng cho HĐH có bản quyền vẫn là chuyện khó đối với người VN khi mà thu nhập vẫn còn thấp như hiện tại song không thể phủ nhận lợi ích của phần mềm ccos bản quyền nên chỉ chỉ khuyến khích mọi người xài phần mềm có bản quyền thôi.

[lamthanha]

Hì, em đang dùng bản XP lậu nhưng vẫn auto update ầm ầm :D

[Hoàng_Gầy]

dạng OEM (thường bán kèm với máy tính nguyên bộ hoặc phân phối lẻ qua các nhà sản xuất thứ ba), mua lẻ trong một sản phẩm đóng hộp riêng (Retail)

2 loại này có khác gì nhau ngoài mẫu mã không?window của nó đều giống nhau hết chứ?

[xuantam]

Hỏi ké chút: bản Windows XP/Vista đi kèm theo máy tính xách tay (Windows có bản quyền) nằm trên 1 phân vùng ổ cứng chứ ko kèm đĩa CD/DVD rời gọi là gì nhỉ ?

[lamthanha]

2 loại này có khác gì nhau ngoài mẫu mã không?window của nó đều giống nhau hết chứ?
Em nghĩ mẫu mã thì Retail hoành tráng hơn, vì nhìn ảnh mấy cái box của các phần mềm trên mạng nhìn đẹp lắm, to đùng chứ ko chỉ là cái bìa đựng đĩa bé xíu đâu (như kiểu Bit Defender ở Tran Anh ấy)
Hỏi ké chút: bản Windows XP/Vista đi kèm theo máy tính xách tay (Windows có bản quyền) nằm trên 1 phân vùng ổ cứng chứ ko kèm đĩa CD/DVD rời gọi là gì nhỉ ?
Em có nghe nói, nhưng cái phân vùng chứa win trên ổ cứng này mà vào tay em đảm bảo ra đi ko sớm thì muộn, để dung lượng đấy để chứa data cho sướng, tội gì, đĩa Win đầy ra đấy.

[ValkyrieLenneth]

Hỏi ké chút: bản Windows XP/Vista đi kèm theo máy tính xách tay (Windows có bản quyền) nằm trên 1 phân vùng ổ cứng chứ ko kèm đĩa CD/DVD rời gọi là gì nhỉ ?

Nó là bản OEM dạng đã cài vào máy. Hãng thường cho phép ghi phân vùng này ra DVD/CD để cất đi.

Vista Retail với Vista OEM khác nhau ở chế độ hỗ trợ kĩ thuật và số lần cài đặt.

[thinh823]

2 loại này có khác gì nhau ngoài mẫu mã không?window của nó đều giống nhau hết chứ?
Bản OEM luôn luôn rẻ hơn ban Retail vì bản OEM ko dc hỗ trỡ kĩ thuật từ MS , còn Retail thì đầy đủ

[rygar]

Hỏi ké chút: bản Windows XP/Vista đi kèm theo máy tính xách tay (Windows có bản quyền) nằm trên 1 phân vùng ổ cứng chứ ko kèm đĩa CD/DVD rời gọi là gì nhỉ ?
no la ban OEM do bac!

[rygar]

em da tung sai Vista Ultimate, tiem dc activate cho no luon, update cu goi la am am ra day, nhung thay no do qua nen *nang cap* len XP roi :D

[ValkyrieLenneth]

Update có 2 loại, các bản quan trọng thì mới lấy qua autoupdate (cái này bà con thường hay gọi là update).
Còn loại thứ hai là các bản vá hiệu năng và lỗi ứng dụng (quan trọng hơn nếu so với chúng mình) thì phải lên site của MS KB rồi download, thường phải trải qua validation check trước khi có thể download.

[skyv]

Có lẽ việc xiết chặt việc kiểm tra hợp pháp của Win sẽ làm nhiều người có ý thức rõ hơn về vấn đề bản quyền, sở hữu trí tuệ. Các tổ chức và doanh nghiệp cũng sẽ nhìn rõ hơn gánh nặng dành cho chi phí các phần mềm thương mại, từ đó mới có thể chuyển sang dùng phần mềm miễn phí hoặc mã nguồn mở có chức năng tương đương.

Phần mềm thì cứ như nồi cơm Thạch Sanh, sinh sôi vô hạn (tiền đĩa CD chỉ chừng vài chục Cents ~ 1000 VNĐ) và giá các phần mềm trong đó thì hàng trăm U$D.
Liệu dầu mỏ , nông sản, hải sản của chúng ta có dung lượng và sức tái sinh bằng phần mềm (nồi cơm Thạch Sanh ^^) hay không ? Một tấn gạo chưa chắc đã mua được license cho 1 bộ Office của M$, nên tớ nghĩ đành chấp nhận xài hàng "fixed" trong một mức nào đó, và phải xem xét khả năng chuyển sang các phần mềm miễn phí...

[squallA]

Sang dùng unix, hết lo bản quyền :|

[Rongcon.com.vn]

có khi nào MS nghĩ tới chuyện cho ng sử dụng ở các nước đag fát triển như việt nam mình thuê kô nhỉ, chỉ cần ký hợp đồng thuê sử dụng độ 3 lần thì đc cấp 1 mã số hợp lệ và kô fải trả fí thuê nữa (đại khái như kiểu trả góp ý)

[lamthanha]

có khi nào MS nghĩ tới chuyện cho ng sử dụng ở các nước đag fát triển như việt nam mình thuê kô nhỉ, chỉ cần ký hợp đồng thuê sử dụng độ 3 lần thì đc cấp 1 mã số hợp lệ và kô fải trả fí thuê nữa (đại khái như kiểu trả góp ý)
Kiểu gì thì cũng vẫn phát sinh tiêu cực, thử hỏi xiền lương làm mấy tháng mới đủ mua 1 bộ Office thì gì mà thiên hạ chẳng xài crk!