10 điều cần biết khi sử dụng UPS

[ValkyrieLenneth]

Bộ lưu điện UPS giúp bạn tránh những thiệt hại từ việc mất điện và sự thay đồi điện áp thất thường khác. Nhưng không đơn giản là mua 1 UPS và kết nối với các thiết bị máy tính là chúng sẽ được an toàn. Bài viết này sẽ cung cấp cho bạn 10 điểm cần lưu ý nhằm đảm bảo rằng UPS sẽ giữ gìn hệ thống máy tính của bạn một cách tốt nhất bởi bão, lốc, hay động đất không phải là những thảm họa duy nhất có thể phá hủy máy tính cá nhân, máy chủ và một số thiết bị điện khác. Việc điện nguồn bị mất đột ngột khiến hệ thống không thể đóng các ứng dụng đang mở hoặc hoàn tất tác vụ một cách hoàn hảo khiến cho dữ liệu bị mất và sai lệch, ứng dụng gặp trục trặc. Bên cạnh đó điện áp tăng đột ngột (shock nguồn điện đường dây AC hoặc sét đánh) sẽ khiến cho các thiết bị điện tử nhạy cảm của máy tính bị hư hại hoàn toàn. UPS sẽ giúp bạn tránh các thảm họa trên.

[ValkyrieLenneth]

1. Bảo đảm kết nối dữ liệu là rất quan trọng:
Mặc dù máy tính đã được trang bị bộ lưu điện nhưng vẫn không thể nào tránh khỏi nguy cơ hỏng nếu bị sét đánh. Bởi UPS chỉ có thể giúp máy tính cá nhân và máy chủ thoát khỏi những hiểm họa như tăng giảm điện áp đột ngột trên đường điện ngoài chứ không phải các kết nối tín hiệu thông dụng. Nhưng tia sét dễ dành chu du thông qua các đường thông tin liên lạc như cáp modem và kết nối DSL, và nướng chín tất cả linh kiện trên đường đi của nó (trong đó có cả bo mạch chủ và phần cứng khác).
Chính vì lý do này mà bạn cần chú ý bảo vệ kết nối mạng của mình. Hãy lắp một UPS để bảo vệ mạnh dữ liệu giữa đường dây từ nhà cung cấp dịch vụ tới hệ thống máy tính của mình. Thông thường, các loại UPS cũng có cổng hỗ trợ RJ-11 hoặc RJ-45 để hỗ trợ kết nối mạng. Mặc dù đôi khi UPS cũng không thể chịu nổi shock điện quá mạnh và bị hỏng nhưng nó chắc chắn vẫn đảm bảo cho máy tính của bạn được an toàn. Việc thay thế UPS hiển nhiên ít tốn kém hơn so với hàng loạt PC, máy chủ hoặc switch mạng.

2. Cài đặt phần mềm cần thiết:
Người dùng thường có suy nghĩ đơn giản là chỉ cần lắp bộ lưu điện với máy tính hay máy chủ và kết thúc công việc ở đây. Nhưng thực tế UPS thường tích hợp phần mềm và phải được cài đặt đúng trước khi kết nối với hệ thống để đảm nhận nhiệm vụ cung cấp điện khi nguồn điện chính bị ngắt.
Bạn phải luôn nhớ cài đặt phần mềm đi kèm bộ lưu điện. Thêm vào đó, bạn còn phải chắc chắn đã lắp đúng các cáp thông tin ( thông thường là USB hoặc RS-232) để đảm bảo rằng máy tính hay máy chủ có thể liên lạc hoàn hảo được với UPS để UPS có thể ra lệnh tắt máy hay các chức năng an toàn khác khi cần thiết.

3. Thiết lập đúng phần mềm điều khiển:
Bên cạnh việc cài đặt đúng phần mềm đi kèm với UPS, bạn còn phải thiết lập các thông số của nó đúng với nhu cầu cá nhân. Mặc dù thường thì các chỉ số do nhà sản xuất định sẵn cũng có thể làm việc tốt nhưng không phải mọi thứ đều hoàn hảo. Thiết lập mặc định có thể khiến cho UPS ngắt nguồn trước khi máy tính với nhiều ứng dụng đang chạy có đủ thời gian tắt đúng quy trình. Tùy thuộc vào mỗi hãng sản xuất mà phần mềm có thể khác nhau. Trong hình bên là thiết lập đối với PowerChute của APC. Thông thường sẽ có 2 sự lựa chọn. Một là định rõ thời gian hệ thống sẽ chạy bằng pin khi nguồn chính bị ngắt. Hai là chỉ định các đối tượng hệ thống mà UPS sẽ tắt đi khi pin chỉ đủ để cung cấp năng lượng trong một vài phút. Lưu ý rằng một vài máy chủ có thể yêu cầu từ 6 đến 8, hay thậm chí là 10 phút để tắt hoàn toàn hệ thống. Nếu việc tắt máy bắt đầu khi pin chỉ còn chạy được khoảng 5’ nữa thì việc mất dữ liệu là việc tất nhiên, chi tiết này nằm ngoài khả năng của UPS và phụ thuộc vào người dùng.

[ValkyrieLenneth]

4. Pin yếu:
Do các loại pin sạc đều có tuổi thọ và số lần sạc nhất định nên không có gì đảm bảo rằng pin của UPS sẽ hoạt động hoàn hảo sau một thời gian dài phục vụ ngay cả đối với các loại UPS cao cấp. Vì thế các loại UPS đều có chức năng cảnh báo nếu chúng cảm nhận được có trục trặc về pin xảy ra. Bên cạnh đó nó còn có thể kiểm soát công suất tải của pin để đảm bảo hệ thống không bị quá tải điện, trong hình bên là ứng dụng quản lý trạng thái điện và pin của Belkin, bạn nên thường xuyên thực hiện việc theo dõi kiểm tra định kì để chắc chắn không có trục trặc nào xảy ra.
Một số sản phẩm còn cho phép kiểm tra tự động theo lịch định sẵn, trong trường hợp này bạn phải theo dõi các bản báo cáo thường xuyên và thực hiện thay thế pin khi có cảnh báo hoặc bất cứ triệu chứng bất thường nào để tránh mất mát dữ liệu.

5. Công suất tải thay đổi theo thời gian:
Càng ngày thì hệ thống máy nhà bạn sẽ càng được nâng cấp thêm cả về sức mạnh lẫn số lượng. Việc bổ sung thêm máy chủ, máy trạm và các thiết bị ngoại vi khác đều sẽ làm tăng gánh nặng cho UPS. Hầu như người mua UPS chỉ tính toán khả năng đáp ứng đủ cho hệ thống máy ban đầu mà quên đi vấn đề nâng cấp. Vì thế khi lắp thêm thiết bị, hãy tính toán lại lượng điện (volt-ampe/watt) mà UPS sẽ phải cung cấp. Trong trường hợp máy chủ hay các thiết bị của máy trạm vượt quá công suất tối đa của UPS, thì bạn phải nhanh chóng bố trí thêm một bộ UPS để chia tải hoặc thay thế loại có công suất lớn hơn.

6. Không nên để UPS cung cấp điện cho máy in Laser:
Việc in ấn luôn là yếu tố quan trọng trong môi trường làm việc, đặc biệt là lĩnh vực tài chính – ngân hàng. Tuy nhiên bạn không nên để UPS cấp điện cho máy in Laser kể cả trường hợp dùng riêng 1 UPS – 1 máy in Laser bởi các loại máy in Laser có thể nhanh chóng làm UPS quá tải và hỏng hóc.
Nguyên nhân của vấn đề này là hệ thống làm nóng mực để in lên giấy ở máy in Laser đòi hỏi một lượng điện rất lớn trong khoảng thời gian ngắn (tương tự như cơ chế đèn Flash ở máy ảnh) nên các loại UPS thông thường không thể nào cấp đủ năng lượng cho máy in Laser trong một khoảng thời gian ngắn.

[ValkyrieLenneth]

7. Kết nối mạng là chìa khóa quan trọng để lên kế hoạch cấp điện dự phòng:
Đối với những máy chủ hoặc máy trạm có chức năng lưu dữ liệu cho nhóm làm việc, chúng sẽ phải hoàn tất việc xử lý dữ liệu (đồng bộ hóa, sao lưu, truyền tải…) và nhiều thao tác khác cần tới kết nối mạng trước khi tắt đi do mất điện, vì thế một hệ quả hiển nhiên là các loại thiết bị mạng phục vụ cho kết nối này phải được duy trì song song. Sẽ chẳng có ý nghĩa gì nếu như máy chủ đang tải dữ liệu từ một máy con lên thì mất điện và UPS chỉ nuôi sống hai hệ thống này mà bỏ qua toàn bộ các thiết bị mạng như modem, switch… giữa chúng. Chính vì vậy bạn cần bố trí UPS và xác định thời gian cấp nguồn cho phù hợp.

8. Loại bỏ các phương án sao lưu dữ liệu:
Đây là một trong những thiết lập hay bị quên lãng nhất: người dùng cần phải thiết lập cho các ứng dụng sao lưu dữ liệu tự động vô hiệu hóa chức năng của mình khi UPS chuyển qua sử dụng pin. Bởi khi quá trình sao lưu diễn ra (thường rất tốn điện do đĩa cứng hoạt động liên tục) mà điện UPS cạn, bản sao lưu sẽ không hoàn thiện và nhiều khả năng nó sẽ ghi đè lên những phiên bản sao lưu trước đó (vốn đã đầy đủ).
Thông thường những cài đặt này không phải là thiết lập mặc định của Windows nên người dùng cần chú ý hơn.

9. Thời gian phục vụ của pin ngắn:
Thông thường pin trong UPS chỉ sử dụng tốt được trong khoảng vài năm. Hơn nữa người dùng thường đặt bộ lưu điện ở một góc nhỏ phía sau bàn làm việc hoặc góc tủ rồi quên luôn sự hiện diện của nó, khi ta để ý đến lần kế tiếp thì có lẽ pin đã kiệt hoàn toàn. Sau vài năm, pin có thể vẫn hoạt động nhưng chắc chắn sẽ không thể nào đủ khả năng cấp điện để có thể tiếp tục sử dụng. Ví dụ pin đã qua 2 năm sử dụng chỉ có thể cung cấp năng lượng cho máy chưa tới 12 phút so với 18 phút khi còn mới. Đó là còn chưa kể sau 2 năm, hệ thống của bạn được nâng cấp lên rất nhiều (tương đương với việc nó ngốn điện nhiều hơn). Do đó bạn phải luôn quan tâm theo dõi tuổi thọ của pin theo chu kì định sẵn và thay thế mới khi cần thiết.
Nhiều loại UPS hiện đại có khả năng tráo đổi nóng pin . Những mẫu này có thể thay pin mà không làm tắt các thiết bị mà nó đang bảo vệ. Tráo đổi nóng pin thực sự rất hữu ích trong trường hợp cung cấp điện cho máy chủ và các thiết bị trọng yếu khác.
Sấm sét, tăng giảm điện thế đột ngột và các trường hợp khác (bao gồm cả nhiệt độ cao) cũng có thể làm giảm tuổi thọ của bộ lưu điện. Để UPS có khả năng gia tăng tuổi thọ, hãy đảm bảo rằng những thiết bị kết nối ra bên ngoài không sử dụng đến phải được tháo khi có bão. Kiểm tra định kỳ pin, duy trì công suất tải tổng ở dưới mức giới hạn của UPS, đảm bảo UPS luôn có môi trường hoạt động tốt (mát mẻ và thông thoáng).

10. Không dùng cố máy tính khi đã mất điện:
Bạn nên nhớ là bộ lưu điện không phải là máy phát điện. Mặc dù nó có thể cung cấp đủ điện để duy trì máy trong vòng 5-10 phút khi mất điện tạm thời, nhưng không thể sử dụng thay thế máy phát điện khi bị cúp điện. Thay vào đó hãy xem 5-10 phút đó là khoảng thời gian để đóng các chương trình, ứng dụng đang hoạt động và hệ thống, sau đó bạn sẽ không còn phải lo lắng gì về chuyện mất dữ liệu, sai lệch các ứng dụng và file… các hậu quả khác mà việc mất điện có thể mang lại.

Hoàng Linh – Ngọc Ánh

Email: nguyenthuchoanglinh@gmail.com

[sakata]

Một điều nữa các bạn nên cần lưu ý khi mua UPS :
+ Nếu phục vụ cho riêng PC của bạn thì không cần dùng quá nhiều, tốn tiền vô ích. VD : chỉ cần 500VA, 1000VA là quá nhiều cho việc sao lưu. Với 1000VA bạn có thể cung cấp khoảng 4 máy PC trong vòng 10" ^^:-D
+ Trên thị trường bây jờ có sự góp mặt khá nhiều của các hãng UPS, giá thành chỉ chênh nhau 1 chút. Nhưng khi đi mua nên chọn những hãng và cty đã có tên tuổi trong làng IT rùi thì yên tâm hơn.

[herosinbad]

Thanks Mr.Linh, bài viết hay, bổ ích

[tuanck2002]

sao mình chẳng thấy cái hình minh hoạ nào vậy ta

[aus2001]

Nơi nào hay cúp điện nhiều hoặc điện đóm chập chờn chừng nào thì bài hướng dẫn sử dụng UPS của admin càng có ý nghĩa chừng ấy.

[ValkyrieLenneth]

Dạ cám ơn bác.
To tuanck2002: em chưa upload hình bác ạ, nhưng nói chung nội dung không cần hình nhiều.